poniedziałek, 23 lipca 2018

Wychowanie do wartości - co to znaczy?

„Wartością jest wszystko to, co dla człowieka przedstawia się, jako cenne, w co chce angażować swe wysiłki i wolę. To dążenie ku wartościom kształtuje człowieka, jest też w stanie przesądzić o jego wewnętrznym rozwoju, o jego przeżyciach, działaniach i całej postawie życiowej”. 

Wartości nie są czymś oczywistym. Nie rodzimy się ze znajomością wartości i umiejętnością kierowania się nimi. Dlatego czymś ważnym jest zapewnienie wszystkim dzieciom warunków do uczenia się wartości, by miały szansę żyć w zgodzie z nimi. Mocny system wartości moralnych i umiejętność kierowania się nim w życiu to najważniejszy kapitał, w jaki powinniśmy wyposażyć dziecko. Najdobitniej do dzieci przemawiają zachowania oraz postawy rodziców i nauczycieli, czyli ich system wartości.

A więc nauczenie dziecka wartości jest najważniejszym zadaniem wychowawczym dla rodziców i nauczycieli.

               Wartości wynosimy przede wszystkim z domu, a przedszkole jest miejscem, które powinno wspierać rodziców przy ich wprowadzaniu. Dziecko przekraczając próg przedszkola, staje się członkiem grupy przedszkolnej, z czym wiążą się określone, nowe dla niego prawa i obowiązki. Należy nauczyć dzieci jak być przyzwoitym człowiekiem, jak budować dobre relacje z rówieśnikami i jak dokonywać właściwych wyborów. W kształtowaniu właściwych postaw społeczno-moralnych dziecka podkreślić należy niebagatelną rolę nauczycieli wychowania przedszkolnego. To właśnie nauczyciel stanowi dla dziecka wzór osobowościowy, wykorzystuje różne sytuacje do dokonywania przez dziecko wyborów, uczy odpowiedzialności za ich konsekwencje, jest przewodnikiem po świecie baśni. Nauczyciel pomaga także w dokonywaniu przez dziecko oceny zachowań i zjawisk oraz wyciąganiu wniosków. Dzięki temu dziecko uczy się właściwej hierarchii wartości moralnych, właściwej orientacji etycznej, poznaje wartości życia ludzkiego, swoje miejsce rodzinie i środowisku. Tylko oddziaływania wychowawcze podejmowane przez nauczycieli, którzy sami kierują się w życiu i pracy zawodowej zasadami moralnymi, prawdą i dobrem, przyniosą efekty w postaci właściwych postaw społeczno-moralnych dzieci i przygotowania ich do aktywnego uczestniczenia we wszystkich dziedzinach życia.

W XXI wieku  dzieci dorastają w zupełnie  innych realiach niż my sami, nasi rodzice czy dziadkowie. Niezależnie jednak od epoki, w której dorastamy, wszystkim rodzicom i wychowawcom zależy na tym, aby wychować dzieci na mądrych, dobrych i szczęśliwych ludzi, samodzielnych i  twórczych. We współczesnym świecie  brakuje nauczania do wartości, brakuje konsekwencji  w egzekwowaniu norm społecznych i zasad postępowania,  i  to stanowi główną przyczynę  bezkarności dzieci, agresywnych zachowań młodzieży czy  rosnących problemów funkcjonowania w grupie rówieśniczej. By zapobiec niepokojącym zjawiskom społecznym, należy wychowywać dzieci w oparciu o zasady wychowania do wartości, począwszy od domu rodzinnego,  poprzez przedszkole,  szkołę podstawową i kolejne etapy edukacji.  Wspomaganie  rozwoju  dzieci w  tym zakresie już od najwcześniejszych lat  pozostawia w nich trwały, pozytywny i twórczy ślad.
Nie wystarczy wiedzieć, że człowiek powinien być odpowiedzialny i uczciwy – trzeba takim człowiekiem być! Nauczone i stosowane wartości tworzą charakter człowieka. To od niego zależy, jakich dokona wyborów, kim się otacza, jaki ma stosunek do świata, co jest dla niego w życiu najważniejsze. Charakter, czyli wartości w działaniu, decydują o całym życiu człowieka.